کابل خودنگهدار هوایی کابلی است که هادی‌های عایق‌دار آن دور یک عضو باربر تابیده شده‌اند و بدون نیاز به مقره و سیم نگهدارنده جداگانه روی پایه نصب می‌شود. کاربرد اصلی آن در شبکه توزیع فشار ضعیف است.
نام اختصاری آن در بازار ABC است. مزیت اصلی نسبت به خطوط هوایی لخت، عایق‌دار بودن هادی‌هاست که خطر برق‌گرفتگی و اتصالی ناشی از تماس شاخه درخت و پرندگان را به‌شدت کم می‌کند.
ساختار و اجزا
در ساختار معمول، سه هادی فاز عایق‌دار دور یک هادی نول باربر تابیده می‌شوند. عضو باربر وظیفه تحمل بار مکانیکی خط را دارد و در برخی طرح‌ها از آلیاژ آلومینیوم ساخته می‌شود.
هادی‌ها معمولاً آلومینیومی هستند، چون وزن کمتر در خطوط هوایی اهمیت زیادی دارد. عایق هم باید در برابر اشعه فرابنفش پایدار باشد. صفحه محصولی مرتبط کابل خودنگهدار است.
مزایای عملی نسبت به خط لخت
- کاهش چشمگیر اتصالی ناشی از تماس اجسام خارجی
- ایمنی بیشتر در مسیرهای شهری و نزدیک ساختمان
- حریم کمتر و امکان عبور از مسیرهای تنگ‌تر
- نصب سریع‌تر و نیاز کمتر به مقره و یراق
- کاهش تلفات ناشی از سرقت هادی، چون فروش هادی عایق‌دار سخت‌تر است
نکات انتخاب
مقطع فاز و نول
مقطع را بر اساس بار مصرفی منطقه و طول مسیر انتخاب کنید. در آرایش رایج، مقطع نول باربر با فاز برابر یا نزدیک به آن است چون علاوه بر جریان، بار مکانیکی هم تحمل می‌کند.
برای برآورد جریان و افت ولتاژ، جدول آمپراژ و راهنمای محاسبه مقطع کمک می‌کنند.
طول دهانه و شرایط اقلیمی
فاصله بین پایه‌ها، سرعت باد منطقه و بار برف روی انتخاب مقطع باربر اثر دارند. در مناطق سردسیر، بار یخ هم باید در محاسبه دیده شود.
یراق‌آلات
بست انتهایی، بست میانی و کلمپ انشعاب باید متناسب با مقطع کابل انتخاب شوند. یراق نامناسب، عایق را در نقطه تماس آسیب می‌زند و همان نقطه بعداً محل خرابی می‌شود.
اشتباه رایج: خلط با کابل مخابراتی هوایی
کابل خودنگهدار برق و کابل زوجی هوایی هر دو روی پایه نصب می‌شوند، اما یکی انرژی منتقل می‌کند و دیگری سیگنال مخابراتی. مشخصات، استاندارد و یراق آن‌ها متفاوت است و جایگزینی معنا ندارد.
مقایسه با کابل زمینی
در بسیاری از پروژه‌های توزیع، انتخاب بین اجرای هوایی و زمینی یک تصمیم اقتصادی است. اجرای هوایی معمولاً سریع‌تر و ارزان‌تر است و تعمیر آن ساده‌تر است؛ اجرای زمینی از نظر بصری و ایمنی مزیت دارد اما هزینه حفاری دارد.
گزینه زمینی در کابل آلومینیومی زمینی و گزینه هوایی در کابل آلومینیومی هوایی معرفی شده‌اند.
در استعلام چه بنویسید؟
برای قیمت‌گذاری دقیق: تعداد و مقطع فازها، مقطع نول باربر، وجود هادی روشنایی معبر، ولتاژ نامی، طول مسیر و شرایط اقلیمی منطقه.
قیمت روز خانواده آلومینیومی در قیمت کابل آلومینیومی و ثبت درخواست در فرم استعلام قیمت انجام می‌شود.
پرسش‌های پرتکرار
کابل خودنگهدار برای فشار متوسط هم وجود دارد؟
بله، نسخه‌هایی برای رده فشار متوسط هم تولید می‌شود، اما ساختار و الزامات آن متفاوت است. خانواده فشار متوسط در کابل فشار متوسط معرفی شده است.
آیا هادی آلومینیومی برای شبکه هوایی مشکلی ندارد؟
خیر، آلومینیوم انتخاب استاندارد و رایج خطوط هوایی است چون وزن کمتری دارد. نکته مهم، اجرای درست اتصالات مخصوص آلومینیوم است.
عمر مفید کابل خودنگهدار چقدر است؟
با عایق استاندارد و نصب درست، عمر طولانی دارد. عامل اصلی کاهش عمر معمولاً تابش خورشید بر عایق نامرغوب و آسیب مکانیکی در نقاط بست است.
جمع‌بندی
کابل خودنگهدار، پاسخ متعارف شبکه‌های توزیع هوایی امروز است: ایمن‌تر از خط لخت، ارزان‌تر از اجرای زمینی و سریع در نصب. مقطع را با بار و طول دهانه هماهنگ کنید و روی کیفیت یراق و عایق سختگیر باشید.
